Cho e hỏi HKD sản xuất cần làm những gì ạ? Trc e làm thương mại, mua đi bán lại. Bây h muốn chuyển qua sản xuất, có cần làm cái gì mà tính giá thành, giá vốn hàng bán... như công ty k? (E nhận đơn theo khách đặt theo yêu cầu, nhận tiền cọc, rồi nhập nguyên vật liệu về làm để giao khách ạ) Nhờ a/c tư vấn hộ e với ạ
Chào bạn, với tình huống cụ thể của bạn:
Bạn đang là hộ kinh doanh, trước đây làm thương mại, giờ chuyển sang nhận đơn theo yêu cầu rồi mua nguyên vật liệu về sản xuất để giao khách.
Theo mình thì:
1️⃣ Bạn CẦN kiểm tra lại giấy đăng ký hộ kinh doanh.
Nếu trên đăng ký hiện tại chưa có ngành nghề sản xuất phù hợp thì nên làm thủ tục thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh để bổ sung ngành nghề trước khi làm ổn định.
2️⃣ Bạn KHÔNG phải làm kế toán đầy đủ như công ty chỉ vì chuyển sang sản xuất.
Hộ kinh doanh không mặc nhiên phải mở hệ thống tài khoản kế toán, hạch toán 154, 155, 632 như doanh nghiệp.
Chế độ kế toán của hộ kinh doanh đang thực hiện theo Thông tư 88/2021/TT-BTC ban hành ngày 11/10/2021, có hiệu lực từ 01/01/2022.
3️⃣ Nhưng nếu bạn thuộc diện hộ kinh doanh NỘP THUẾ THEO KÊ KHAI thì nên theo dõi rất kỹ chi phí sản xuất.
Lúc này bạn nên có sổ theo dõi riêng cho nguyên vật liệu mua vào, vật tư đã dùng, hàng đang làm dở, thành phẩm đã giao và tiền cọc của khách.
Việc này không phải để “làm như công ty”, mà để tự kiểm soát lãi lỗ, giá vốn và có hồ sơ giải trình khi cơ quan thuế kiểm tra.
4️⃣ Với mô hình bạn đang làm, phần QUAN TRỌNG NHẤT là phải tự lập bảng tính giá thành nội bộ.
Bạn nên tính theo 1 đơn hàng hoặc 1 lệnh sản xuất.
Mỗi đơn nên gom ít nhất 4 nhóm: nguyên vật liệu trực tiếp, tiền công trực tiếp, chi phí vận chuyển/gia công ngoài nếu có, chi phí chung phân bổ.
Đây là việc nên làm để biết bán có lời hay không, nhất là vì bạn nhận hàng theo yêu cầu từng khách.
5️⃣ Giá vốn hàng bán của hộ kinh doanh sản xuất nên theo dõi theo cách rất đơn giản.
Công thức thực tế bạn có thể dùng là:
Giá vốn đơn hàng = vật tư thực tế dùng cho đơn đó + nhân công trực tiếp + chi phí chung phân bổ cho đơn đó.
Nếu làm chưa xong cuối kỳ thì treo theo dõi ở mục hàng dở dang nội bộ.
Khi giao hàng xong mới kết chuyển nội bộ sang giá vốn của đơn đó.
6️⃣ Bạn nên chuẩn bị bộ chứng từ cho từng đơn hàng.
Nên có: báo giá hoặc đơn đặt hàng, phiếu nhận cọc, phiếu thu hoặc chứng từ ngân hàng, bảng mua vật tư, phiếu nhập vật tư, phiếu xuất vật tư cho từng đơn, bảng chấm công hoặc bảng tính tiền công, biên bản giao hàng/nghiệm thu, hóa đơn bán ra nếu thuộc diện xuất hóa đơn.
Làm được bộ này thì rất khỏe khi đối chiếu doanh thu, chi phí và tiền cọc.
7️⃣ Tiền khách đặt cọc cần theo dõi riêng.
Bạn nên có sổ theo dõi: ngày nhận cọc, khách nào, đơn nào, giá trị hợp đồng, đã giao tới đâu, còn phải thu bao nhiêu.
Đừng gộp tiền cọc vào doanh thu nội bộ nếu hàng chưa giao xong, vì rất dễ lệch doanh thu thực tế và khó đối chiếu sau này.
8️⃣ Về thuế, hộ kinh doanh hiện nay vẫn quản lý theo cơ chế tự khai, tự nộp nếu thuộc diện kê khai.
Các hướng dẫn quản lý thuế đối với hộ kinh doanh hiện đang bám theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP và hệ thống hướng dẫn tại Thông tư 40/2021/TT-BTC, đã được sửa đổi bổ sung bởi Thông tư 100/2021/TT-BTC và Thông tư 94/2025/TT-BTC.
9️⃣ Về hóa đơn, hộ kinh doanh phải theo đúng quy định hóa đơn điện tử hiện hành.
Nghị định 70/2025/NĐ-CP ban hành ngày 20/03/2025, có hiệu lực từ 01/06/2025, đang là văn bản quan trọng sửa đổi quy định về hóa đơn, chứng từ.
🔟 Tóm lại, bạn không bắt buộc phải làm “giá thành kiểu doanh nghiệp” đầy đủ sổ sách phức tạp.
Nhưng vì bạn đã chuyển sang sản xuất theo đơn, có nhận cọc, có mua vật tư, có hàng dở dang, nên BẮT BUỘC về mặt quản trị là phải làm bảng tính giá thành nội bộ và bộ hồ sơ riêng cho từng đơn hàng.
1️⃣1️⃣ Cách làm gọn nhất cho bạn là:
Mỗi đơn hàng mở 1 file hoặc 1 sheet riêng.
Ghi 6 cột chính: tiền cọc, vật tư mua vào, vật tư đã dùng, tiền công, chi phí khác, số còn phải thu.
Khi giao xong thì chốt 1 dòng: doanh thu, giá vốn, lãi gộp của đơn đó.
1️⃣2️⃣ Nếu bạn muốn làm đúng ngay từ đầu, bạn nên rà lại 4 việc này trước:
Bổ sung ngành nghề sản xuất trên đăng ký hộ kinh doanh nếu còn thiếu.
Xác định mình đang nộp thuế theo kê khai hay theo phương pháp khác.
Rà lại nghĩa vụ hóa đơn điện tử đang áp dụng cho hộ của bạn.
Lập ngay mẫu theo dõi đơn hàng, vật tư, cọc và giá thành nội bộ từ tháng này.