Các a/c trong nhóm cho em hỏi trường hợp mình mua một cái quạt về sau đó tháo rời các bộ phận để bán riêng lẻ, vậy làm thế nào để tính được giá vốn của các bộ phận đó ạ?
Các a/c trong nhóm cho em hỏi trường hợp mình mua một cái quạt về sau đó tháo rời các bộ phận để bán riêng lẻ, vậy làm thế nào để tính được giá vốn của các bộ phận đó ạ?
Chào bạn, với tình huống cụ thể của bạn:
Bạn mua nguyên một cái quạt về, sau đó tháo rời ra thành cánh quạt, motor, lồng quạt, chân đế, công tắc… để bán riêng từng bộ phận.
Vấn đề là phải phân bổ giá mua ban đầu của cái quạt cho từng bộ phận để xác định giá vốn khi bán.
Theo mình thì:
1️⃣ Không nên lấy giá vốn bằng “ước chừng”
Bạn không nên ghi kiểu motor 200.000, cánh quạt 50.000, chân đế 80.000 nếu không có căn cứ.
Vì khi bán từng bộ phận, kế toán cần có cơ sở để giải trình vì sao giá vốn của từng món lại là số đó.
Cách làm an toàn là lập bảng phân bổ giá vốn cho từng bộ phận.
2️⃣ Nguyên tắc dễ hiểu là: tổng giá vốn các bộ phận phải bằng tổng giá mua cái quạt
Ví dụ bạn mua 1 cái quạt giá 1.000.000 đồng.
Sau khi tháo ra, bạn có 5 bộ phận đem bán riêng.
Dù bạn phân bổ thế nào thì tổng giá vốn của 5 bộ phận này vẫn phải bằng 1.000.000 đồng, chưa tính chi phí tháo dỡ, vận chuyển, sửa chữa nếu có.
Không được phân bổ tổng giá vốn lên 1.300.000 đồng nếu thực tế chỉ mua vào 1.000.000 đồng.
Cũng không nên phân bổ xuống 700.000 đồng rồi để mất phần còn lại mà không có lý do.
3️⃣ Cách 1: Phân bổ theo giá bán dự kiến của từng bộ phận
Đây là cách dễ áp dụng nhất nếu các bộ phận có giá trị khác nhau.
Bạn xác định giá bán dự kiến của từng bộ phận, rồi lấy tỷ lệ giá bán của từng bộ phận để chia giá vốn.
Ví dụ:
Mua cái quạt: 1.000.000 đồng.
Tháo ra bán dự kiến:
Motor: 600.000 đồng.
Lồng quạt: 200.000 đồng.
Cánh quạt: 150.000 đồng.
Chân đế: 250.000 đồng.
Công tắc, dây điện: 100.000 đồng.
Tổng giá bán dự kiến: 1.300.000 đồng.
Tỷ lệ phân bổ của motor = 600.000 / 1.300.000.
Giá vốn motor = 1.000.000 x 600.000 / 1.300.000 = khoảng 461.538 đồng.
Các bộ phận khác cũng tính tương tự.
Cách này hợp lý vì bộ phận nào bán được giá cao hơn thì được phân bổ giá vốn cao hơn.
4️⃣ Cách 2: Phân bổ theo giá thị trường của từng bộ phận
Nếu bạn có bảng giá bán lẻ phụ kiện hoặc giá thị trường của từng bộ phận, bạn dùng giá đó làm căn cứ phân bổ.
Ví dụ trên sàn, tại cửa hàng, hoặc bảng báo giá nội bộ:
Motor tương đương bán 550.000 đồng.
Cánh quạt bán 120.000 đồng.
Lồng quạt bán 180.000 đồng.
Chân đế bán 220.000 đồng.
Dây, công tắc bán 80.000 đồng.
Bạn cộng tổng giá thị trường của các bộ phận rồi phân bổ giá vốn theo tỷ lệ.
Cách này dễ giải trình hơn nếu có bảng giá, hình ảnh, báo giá, lịch sử bán hàng kèm theo.
5️⃣ Cách 3: Phân bổ theo định mức kỹ thuật hoặc đánh giá nội bộ
Nếu bộ phận không có giá bán rõ ràng, bạn có thể lập định mức nội bộ.
Ví dụ bộ phận chính là motor chiếm 50%, thân và chân đế chiếm 25%, lồng quạt chiếm 15%, cánh quạt chiếm 7%, dây điện/công tắc chiếm 3%.
Cách này nên có biên bản nội bộ ghi rõ căn cứ đánh giá.
Nên có chữ ký của người phụ trách kho, kế toán, quản lý hoặc chủ hộ/chủ doanh nghiệp.
Cách này dùng được nhưng nên cẩn thận hơn, vì nếu không có giá thị trường hỗ trợ thì khả năng bị hỏi lại sẽ cao hơn.
6️⃣ Nếu có chi phí tháo dỡ, vệ sinh, sửa chữa thì xử lý thế nào?
Nếu bạn có chi phí trực tiếp để tháo quạt ra bán linh kiện, ví dụ tiền công tháo dỡ, sửa chữa, vệ sinh, đóng gói, vận chuyển về kho, thì chi phí này có thể được cộng vào giá vốn hàng hóa nếu phục vụ trực tiếp cho việc đưa hàng về trạng thái sẵn sàng bán.
Ví dụ:
Giá mua quạt: 1.000.000 đồng.
Chi phí tháo dỡ, vệ sinh: 100.000 đồng.
Tổng giá vốn cần phân bổ: 1.100.000 đồng.
Sau đó bạn phân bổ 1.100.000 đồng này cho từng bộ phận theo tỷ lệ phù hợp.
Lưu ý là chi phí này nên có chứng từ, phiếu chi, bảng lương, bảng công, hóa đơn hoặc biên nhận phù hợp.
7️⃣ Khi nhập kho nên làm chứng từ như thế nào?
Bạn nên làm phiếu nhập kho ban đầu cho cái quạt nguyên chiếc.
Sau đó làm biên bản tháo rời hoặc biên bản chuyển đổi hàng hóa.
Trong biên bản ghi rõ:
Tên hàng ban đầu: 01 cái quạt.
Giá trị ban đầu: theo hóa đơn/chứng từ mua vào.
Các bộ phận thu được sau khi tháo rời.
Phương pháp phân bổ giá vốn.
Giá vốn phân bổ cho từng bộ phận.
Người thực hiện, người kiểm tra, ngày lập biên bản.
Sau đó nhập kho từng bộ phận theo mã hàng riêng.
Khi bán bộ phận nào thì xuất kho và ghi nhận giá vốn bộ phận đó.
8️⃣ Ví dụ dễ hiểu
Bạn mua 1 cái quạt giá 1.000.000 đồng.
Bạn tháo ra và dự kiến bán:
Motor: 600.000 đồng.
Lồng quạt: 200.000 đồng.
Cánh quạt: 150.000 đồng.
Chân đế: 250.000 đồng.
Dây điện/công tắc: 100.000 đồng.
Tổng giá bán dự kiến là 1.300.000 đồng.
Giá vốn phân bổ:
Motor: 1.000.000 x 600.000 / 1.300.000 = 461.538 đồng.
Lồng quạt: 1.000.000 x 200.000 / 1.300.000 = 153.846 đồng.
Cánh quạt: 1.000.000 x 150.000 / 1.300.000 = 115.385 đồng.
Chân đế: 1.000.000 x 250.000 / 1.300.000 = 192.308 đồng.
Dây điện/công tắc: 1.000.000 x 100.000 / 1.300.000 = 76.923 đồng.
Tổng cộng vẫn là 1.000.000 đồng.
9️⃣ Điểm cần lưu ý để tránh rủi ro
Bạn nên áp dụng một phương pháp nhất quán, không nên mỗi lần phân bổ một kiểu.
Nên có file Excel theo dõi riêng từng lần tháo rời.
Nên lưu hóa đơn đầu vào của cái quạt nguyên chiếc.
Nên lưu bảng phân bổ giá vốn.
Nên lưu biên bản tháo rời, hình ảnh hàng hóa nếu giá trị lớn.
Nếu bán nhiều, nên tạo mã hàng riêng cho từng bộ phận để theo dõi tồn kho.
Nếu có bộ phận hỏng, không bán được, cần ghi nhận rõ là hàng hỏng, hàng loại, hàng phế hoặc hàng chờ xử lý.
🔟 Kết luận ngắn gọn
Bạn tính giá vốn các bộ phận bằng cách phân bổ giá mua ban đầu của cái quạt cho từng linh kiện.
Cách dễ và hợp lý nhất là phân bổ theo tỷ lệ giá bán dự kiến hoặc giá thị trường của từng bộ phận.
Quan trọng nhất là tổng giá vốn sau khi phân bổ phải bằng tổng giá mua ban đầu cộng chi phí liên quan trực tiếp nếu có.
Bạn nên lập bảng phân bổ và biên bản tháo rời để sau này có căn cứ giải trình.
Nếu số lượng hàng nhiều, giá trị lớn hoặc mô hình này làm thường xuyên, bạn nên nhờ kế toán/tư vấn có phí thiết kế quy trình kho và giá vốn ngay từ đầu để tránh lệch tồn kho, sai giá vốn và khó giải trình về sau.